ค้าชายแดน ปี69 มีแนวโน้มชะลอตัว จากความไม่สงบแนวชายแดน กัมพูชา 6เดือนหาย 8หมื่นลบ.

สถาบันยุทธศาสตร์การค้า ร่วมกับมหาวิทยาลัยหอการค้าไทย เปิดเผยผลสำรวจดัชนีความเชื่อมั่นการค้าชายแดนและผ่านแดนของไทย ปี 2569 (Foreign Border Trade Sentiment Index หรือ FBI) โดยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ ดัชนี FBI ระยะสั้น (เดือนมกราคม 2569) เมื่อรวมการส่งออกและการนำเข้า เฉลี่ยอยู่ที่ 38.7 หมายความว่า สถานการณ์ไม่ค่อยดีนัก เพราะดัชนีชี้วัดต่ำกว่า 50 เช่นเดียวกับดัชนี FBI ระยะกลาง (6 เดือนแรกของปี 2569) เฉลี่ย 43.1 หมายความว่า สถานการณ์ก็ยังไม่ค่อยดี

 

ขณะที่ ดัชนี FBI ระยะยาว (ตลอดทั้งปี 2569) เฉลี่ย 47.5 หมายความว่า สถานการณ์เริ่มดีขึ้น 

โดยตัวเลขการค้าชายแดน ปี 2568 มีมูลค่า 525,833 ล้านบาท ลดลง 12.7% สวนทางกับการส่งออกข้ามแดน ปี 2568 มีมูลค่า 544,719 ล้านบาท ขยายตัวเพิ่มขึ้น 22%

ส่วนคาดการณ์แนวโน้มจะการค้าชายแดนและข้ามแดนของไทยปี 2569 มีแนวโน้มชะลอตัวจากความไม่สงบแนวชายแดน ต้นทุนขนส่งสูงขึ้น แบ่งเป็น การส่งออกฯ มีมูลค่า 1,097,974 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 2.56% และการนำเข้าฯ มีมูลค่า 924,745 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 4.57% 

โดยนายธนวรรธน์ พลวิชัย อธิการบดีมหาวิทยาลัยหอการค้าไทยและประธานที่ปรึกษาศูนย์พยากรณ์เศรษฐกิจและธุรกิจ มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย ระบุว่า สาเหตุมาจากสถานการณ์ความไม่สงบและความมั่นคงตามแนวชายแดน  ต้นทุนการขนส่งที่สูงขึ้นจากการปรับเปลี่ยนเส้นทางขนส่งสินค้า  กฎระเบียบด่านเข้มงวดมาตรการควบคุมจุดผ่านแดนและข้อจำกัดทางการขนส่ง การแข่งขันสินค้าราคาต่ำในตลาดเพื่อนบ้าน  สถานการณ์ภัยพิบัติธรรมชาติ เช่น น้ำท่วม ดินโคลนถล่ม และแผ่นดินไหว  ปัญหาการคอรัปชั่น  การลักลอบขนส่งสินค้าผิดกฎหมายและสินค้าหนีภาษี เป็นต้น

สำหรับปัจจัยลบส่งผลต่อการค้าชายแดนและค้าข้ามแดนในปี 2569 ได้แก่ มาตรการควบคุมการค้าชายแดนไทยเมนมาที่ยังคงมีผลบังคับใช้ทำให้การค้าไม่คล่องตัว ขณะเดียวกันการค้าชายแดนไทยกัมพูชายังคงชะงักจากปัญหาความขัดแย้งที่เกิดขึ้น ส่งผล กระทบต่อเศรษฐกิจชาย นอกจากนี้ยังรวมถึงปัญหาแสตมป์เมอร์และการค้าของเถื่อนที่ทำให้ภาครัฐต้องเพิ่มความเข้มงวดในการควบคุมและตรวจสอบซึ่งกระทบต่อความสะดวกในการค้าชาย 

อีกทั้งเผชิญกับปัญหาความเสี่ยงภูมิศาสตร์ตามชายแดนโดยเฉพาะบริเวณชายแดนและสถานการณ์สู้รบที่รุนแรงในเมียนมาร์ถึงแม้ว่าจะมีการเลือกตั้งทั่วไปในเฟสสองจากทั้งหมดสามเฟสแต่ยังมีประมาณ 65 เขตพื้นที่ที่ไม่สามารถเข้าร่วมเลือกตั้งครั้งนี้ได้ซึ่งอาจนำไปสู่การต่อต้านที่รุนแรงและบั่นทอนความเชื่อมั่นของนักลงทุนไทยและต่างชาติ ประกอบกับค่าเงินบาทแข็งค่าต่อเนื่องและแข็งค่าเร็วกว่าประเทศอื่นๆในภูมิภาคส่งผลกระทบต่อความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยในตลาด และปัญหาการลักลอบนำเข้าสินค้าการสวมใส่ถิ่นกำเนิดสินค้าส่งผลกระทบต่อความน่าเชื่อถือของสินค้าไทยและเพิ่มความเข้มงวดในการตรวจสอบสินค้าผ่านแดนต่างๆ

ด้านนายวรทัศน์ ตันติมงคลสุข กรรมการสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย และกรรมการและเลขานุการ คณะกรรมการค้าชายแดนและค้าข้ามแดน สภาหอการค้าแห่งประเทศไทย ประเมิน​ผลกระทบการค้าชายแดนช่วง 6 เดือนหลังเหตุการณ์สู้รบไทยกับพูชาหายกว่า 80,000 ล้านบาท จากเดิมตัวเลขทั้งปี 2567 อยู่ที่ 180,000 ล้านบาท ส่วนการลงทุนไทยในกัมพูชามีแนวโน้มลดลงต่อเนื่อง ปัจจุบันเหลือมูลค่าการลงทุน 1.5 แสนล้านบาท เตรียมเสนอรัฐบาลใหม่หาแนวทางแก้ปัญหาขัดแย้งชายแดน เช่น ทบทวนมาตรการลงทุนใหม่ เพื่อจูงใจนักลงทุนไทยในกัมพูชาทยอยย้ายเครื่องจักรโรงงานกลับประเทศไทย